നവരാത്രി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഹിന്ദു സമൂഹം ഏറെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു മഹോത്സവമാണ്. ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ ഒൻപത് രൂപങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നതിനാൽ “നവരാത്രി” എന്നു പറയുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ലോകത്തിലെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള പ്രവാസി സമൂഹങ്ങളിലും നവരാത്രിക്ക് തികച്ചും വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുമുണ്ട്.
ADVERTISEMENT
ഇന്ത്യയിലെ ആഘോഷങ്ങൾ
- ഗുജറാത്ത് – ഇവിടെ ഗർബായും ഡാണ്ടിയ റാസ്ും ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും വർണ്ണാഭമായ വസ്ത്രധാരണത്തോടെ രാത്രി മുഴുവൻ നൃത്തം നടത്തി ദുർഗ്ഗാദേവിയെ സ്തുതിക്കുന്നു.
- പശ്ചിമ ബംഗാൾ – ദുർഗ്ഗാപൂജ നവരാത്രിയുടെ ഹൃദയമാണ്. ഭംഗിയാർന്ന പന്തലുകളും ഭക്തിപൂർവമായ ആരാധനകളും സാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.
- തമിഴ്നാട്, കേരളം, കര്ണാടക – ഇവിടെ ഗോള് (ബോംബെ ഹബ്ബ, കൊലം) പ്രധാനമാണ്. വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കളിപ്പാവകളുടെ നിരവിരിച്ചാണ് ദേവിയെ ആരാധിക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ വിജയദശമിയിൽ വിദ്യാരംഭം (എഴുത്തിനിറക്കൽ) ചടങ്ങും നടത്തുന്നു.
- ഹിമാചല്, ഉത്തരേന്ത്യ – രാമായണത്തിലെ കഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള രാമലീലയും, രാവണ ദഹനവും വലിയ ആഘോഷമായി നടക്കുന്നു.
- ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ആഘോഷങ്ങൾ
- അമേരിക്ക, കാനഡ, യൂറോപ്പ് – പ്രവാസി സമൂഹം ക്ഷേത്രങ്ങളിലും സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളിലുമൊത്ത് ഗർബാ നൃത്തം, സംഗീത പരിപാടികൾ, ദുർഗ്ഗാപൂജ എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വലിയ നഗരങ്ങളിൽ പൊതുയോഗങ്ങളും കമ്മ്യൂണിറ്റി സെന്ററുകളിലും ഭംഗിയാർന്ന ആഘോഷങ്ങൾ കാണാം.
- സിംഗപ്പൂർ, മലേഷ്യ – ഇന്ത്യൻ സമൂഹം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ദുർഗ്ഗാദേവിക്ക് പ്രത്യേക പൂജകളും, സാംസ്കാരിക മത്സരങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.
- മൗറീഷ്യസ്, ഫിജി, ട്രിനിഡാഡ്–ടൊബാഗോ – ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള വംശജർ പരമ്പരാഗതമായി ഭജനകൾ, പൂജകൾ, സാമൂഹിക വിരുന്നുകൾ എന്നിവ നടത്തി നവരാത്രി ആഘോഷിക്കുന്നു.
- നെപ്പാൾ – ഇവിടെ നവരാത്രിയെ ദശൈൻ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. കുടുംബ സംഗമങ്ങളും, ക്ഷേത്രാരാധനയും, ആശീർവാദ ചടങ്ങുകളും പ്രധാനമാണ്.
- ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ ശക്തി – നവരാത്രിയിൽ ദേവിയുടെ ശക്തി, ഭക്തരുടെ സംരക്ഷണം, അധർമ്മനാശം എന്നിവയാണ് ആരാധനയുടെ ആധാരം.
- നവദുർഗ്ഗാ ആരാധന – ഓരോ ദിവസവും ദേവിയുടെ വ്യത്യസ്ത രൂപം (ശൈലപുത്രി മുതൽ സിദ്ധിദാത്രി വരെ) ആരാധിക്കുന്നു.
- ധർമ്മത്തിന്റെ വിജയം – അധർമ്മത്തെയും ദുഷ്ടശക്തികളെയും നേരിടാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുന്നു.
- വിദ്യാരാധന – ദേവിയെ സരസ്വതിയായി ആരാധിച്ച് അറിവിനും ജ്ഞാനത്തിനും തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ വിജയദശമിയിൽ വിദ്യാരംഭം നടക്കുന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
സാമൂഹിക പ്രാധാന്യം
- സാമൂഹിക ഐക്യം – കുടുംബങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ആഘോഷിക്കുന്നതിനാൽ ഐക്യം വളർത്തുന്നു.
- കലയും സംസ്കാരവും – ഗർബാ, ഡാണ്ടിയ, കൊലു പ്രദർശനം, ഭജന, രാമലീല തുടങ്ങിയവ വഴി സംഗീതം, നൃത്തം, നാടകം, കലാരൂപങ്ങൾ എല്ലാം ജീവിക്കുന്നു.
- സ്ത്രീശക്തിയുടെ ബഹുമാനം – ദേവിയെ സ്ത്രീശക്തിയുടെ പ്രതീകമായി ആരാധിക്കുന്നതിനാൽ സ്ത്രീകളുടെ മഹത്വവും പങ്കും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു.
മാനസികവും ആത്മീയവും പ്രയോജനം
- വ്രതങ്ങളും ഉപവാസവും – ശരീരശുദ്ധിയും മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രതയും നേടാൻ സഹായിക്കുന്നു.
- ധ്യാനം, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ – മനസ്സിന് ശാന്തിയും ആത്മീയ ഊർജവും നൽകുന്നു.
- പുതിയ തുടക്കം – വിജയദശമിക്ക് ശേഷം പുതിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നത് ശുഭമായി കരുതുന്നു.
